الف . مشارکت حقوقی (سرمایه گذاری مستقیم) : منظورسرمایه گذاری سهمی سرمایه گذار خارجی در یک شرکت ایرانی اعم از جدید یا موجود می باشد. میزان سهم الشرکه یا سهام سرمایه گذار خارجی در چنین شرکت ایرانی تابع محدودیت نیست و سرمایه گذار به نسبت سرمایه و یا سهم خود در شرکت، می تواند در مدیریت و اداره امور آن نقش داشته باشد.

- در راستای اهداف کلی ترویج توسعه اقتصادی و پیشرفت اجتماعی، بانک اقدام به تامین مالی پروژه‌ها و برنامه های سودده در هر دو بخش دولتی و خصوصی کشورهای عضو می نماید. بانک همچنین مبادرت به سرمایه گذاری در پروژه های زیربنایی اقتصادی و اجتماعی می نماید و به ارائه کمک های فنی به کشورهای عضو و همیاری در زمینه پیشبرد تجارت خارجی، بویژه کالاهای سرمایه ای می پردازد. علاوه بر اهداف یادشده، بانک موصوف اقدام به کمک به جوامع مسلمان در کشورهای غیرعضو و تقبل مطالبات پژوهشی مبتنی بر شریعت در زمینه اقتصاد و بانکداری اسلامی از طریق صندوقهای ویژه تاسیس شده برای این هدف می نماید. بانک توسعه اسلامی به تامین مالی پروژه های توسعه ای در کشورهای عضو از طریق یک تعداد شیوه های تامین مالی مطابق با شریعت همچون وام، اجاره به شرط تملیک، فروش اقساطی، استصناع، مشارکت سهمی، خطوط اعتباری و غیره می نماید. بعلاوه، برنامه های تامین مالی تجاری شامل عملیات تامین مالی تجاری واردات (ITFO)، برنامه تامین مالی صادرات (EFS) و پرتفوی بانکهای اسلامی (IBP)، صندوق واحد سرمایه گذاری (UIF) سبب ارتقای تجارت میان کشورهای عضو می‌گردد.

- در حال حاضر و بر مبنای سهام پرداخت شده، هفت کشور عربستان سعودی، کویت، لیبی، ایران، ترکیه، امارات متحده عربی و مصر از سهامداران عمده بانک محسوب می گردند.

- بانک، یک نهاد توسعه ای است و لذا هیچگونه موضع سیاسی یا دخالتی را در امور سیاسی کشورهای عضو اتخاذ نمی کند.

- بانک توسعه اسلامی یکی از ارگانهای تخصصی سازمان کنفرانس اسلامی است. ارگانهای تخصصی معمولاً دارای هیات مدیره مستقل می باشند. بانک، یک ناظر دائم در کلیه جلسات و کمیته های سازمان کنفرانس اسلامی است و همکاری نزدیکی با دیگر ارگانهای فرعی، تخصصی و وابسته دارد. همچنین بانک دارای رابطه ویژه ای با کمیته دائمی همکاری تجاری و اقتصادی (کومسک) است.

- بنابر اساسنامه بانک، هر کشور عضو لازم است که کانالهای ارتباطی خود را جهت تبادل موثر و بهنگام اطلاعات ایجاد نماید. نمایندگان هیات عامل در ایران (وزیر امور اقتصادی و دارایی) و نماینده علی‌البدل (رئیس کل سازمان سرمایه گذاری) جزء بالاترین سطوح کانالهای ارتباطی محسوب می گردند. بانک همچنین اقدام به ایجاد کانونهای تماس (Focal Points) در سطوح متفاوت جهت اجرای برنامه های ویژه خود همچون "برنامه همکاری فنی TCP" ،" برنامه تامین مالی صادرات EFS" و هماهنگی با نهادهای مالی توسعه ملی (NDFIs) و بانکهای اسلامی نموده است.

- بله، بانک دارای سه دفتر منطقه ای در رباط (مراکش)، کوالالامپور (مالزی) و آلماتی (قزاقستان) است و یک مرکز کشاورزی بیوسالین نیز در دوبی دارد.

کارکردها و وظایف اصلی دفاتر منطقه ای عبارتند از:

- دفتر ارتباطی بانک برای کشورهای عضو آن منطقه

- کمک به شناسایی و پیگیری پروژه

- بازاریابی شیوه های تامین مالی بانک و توضیح سیاستها و رویه های بانکی

- کمک به استخدام نیروی انسانی

- کمک به فعالیتهای توسعه بخش خصوصی

- کمک به آماده سازی و سازماندهی ماموریتها

- کمک به آماده سازی فهرست کوتاه مشاورین

- ارتباط با سازمانهای منطقه ای و بین المللی مستقر در منطقه خود و معرفی بانک در کنفرانسها و سمینارهای منطقه ای

- بانک اقدام به آگهی برای جذب نیرو در نشریه های بین المللی و یک تعداد محدود نشریه در کشورهای عضو می نماید. شخص متقاضی می تواند در پاسخ به آگهی ها درخواست خود را مستقیماً به مدیر اداره مدیریت منابع انسانی همراه با شرح کامل صلاحیت و تجارب خود ارسال نماید. بانک همچنین دارای برنامه ای برای جذب متخصصین جوان می باشد.

- عربی، زبان رسمی بانک است. بعلاوه زبانهای انگلیسی و فرانسوی نیز به عنوان زبانهای کاری مورد استفاده قرار می گیرند.

- بانک اقدام به تامین مالی پروژه ها از منابع سرمایه ای عادی خود و از طریق وام، اجاره به شرط تملیک، فروش اقساطی،‌ کمکهای فنی، مشارکت در سهامی، تقسیم سود، استصناع و دیگر خطوط اعتباری واگذار شده به موسسات مالی توسعه ملی تامین مالی می نماید.

- کارمزد بانک درخصوص وام جهت پوشش هزینه های اجرایی واقعی مربوط به پروژه صورت می گیرد و با نرخ سود متفاوت است چرا که کارمزد هزینه واقعی است که از سوی بانک متحمل می گردد، در حالی که نرخ سود، پرداختی است که جهت استفاده از وجوه صورت می پذیرد.

- بانک اقدام به مشارکت در تامین مالی پروژه ها در کشورهای عضو با نهادهای تامین مالی توسعه‌ای بین المللی و منطقه ای و همچنین گروه هماهنگی (صندوق عرب برای توسعه اقتصادی و اجتماعی، صندوق سعودی برای توسعه، صندوق کویت برای توسعه اقتصادی عرب، صندوق اوپک برای توسعه بین المللی، صندوق ابوظبی برای توسعه و بانک عرب برای توسعه اقتصادی در آفریقا) می نماید.

- بانک دارای همکاری محدود با سازمانهای غیر دولتی است و احتمال گسترش همکاری با سازمانهای غیر دولتی را در حوزه هایی همچون تبادل اطلاعات،‌ توسعه بنگاههای کوچک و کمک به نظارت بر اجرای پروژه ها در دست مطالعه و بررسی دارد. حوزه فعالیتهای توسعه زنان و بنگاههای کوچک در میان حوزه هایی قرار دارد که بیشترین حوزه تاکید بانک با سازمانهای غیر دولتی است.

الف) از اولویت بالایی در کشورهای عضو برخوردار باشد.

ب) اولویتهای مندرج در دستور کار استراتژیک میان مدت بانک توسعه اسلامی را رعایت نماید

ج) به لحاظ فنی قابل توجیه باشد

د) به لحاظ اقتصادی و مالی قابل توجیه باشد

هر ذینفع یا متقاضی بالقوه ای از یک کشور عضو، خواه از بخش دولتی یا خصوصی، می تواند جهت تامین مالی طرح اقدام و درخواست نماید. درخواست می باید از طریق کانال وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان سرمایه گذاری و کمکهای اقتصادی و فنی ایران) باشد، درخواست رسمی می باید همراه با یک گزارش توجیهی و منعکس کننده ابعاد مهم پروژه از جمله زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی، مالی و فنی باشد. پس از بررسی گزارش موصوف، بانک کارشناسان فنی خود را به کشور عضو جهت ارزیابی پروژه و گزارش توجیهی اعزام می نماید.

در صورتی که پروژه از مرحله ارزیابی گذر نماید آنگاه به هیات مدیره اجرایی بانک جهت تصویب ارسال می گردد و در صورت تصویب، موافقتنامه تامین مالی میان بانک و ذینفع طرح امضا می‌گردد. شایان ذکر است که کالا و خدمات تامین مالی شده از سوی بانک معمولاً از طریق مناقصه بین المللی خریداری و تهیه میگردد. خدمات مشاوره ای نیز از طریق رویه فهرست کوتاه Short-List صورت می گیرد.

اولویت به شرکتهای کشورهای عضو داده می شود. بسته به پیچیدگی و حیطه طرح،‌ بانک ممکن است خرید کالا را تنها محدود به پیمانکاران / مشاوران کشورهای عضو نماید. پرداختها نیز براساس اجرای واقعی پروژه صورت می پذیرد. از وام گیرنده انتظار می رود تا به طور ادواری بانک را از میزان پیشرفت پروژه مطلع نماید. بانک ممکن است اقدام به اعزام هیات پیگیری جهت ارزیابی وضعیت پروژه نماید.

بانک همکاری محدودی با سازمانهای غیر دولتی دارد. بدین ترتیب که به بررسی احتمال گسترش همکاری با سازمانهای غیر دولتی در حوزه هایی همچون مبادله اطلاعات، توسعه شرکتهای بسیار کوچک اعتباری و پذیرش مطالعات و همکاری در نظارت بر اجرای طرح می نماید. حوزه فعالیت توسعه زمان و شرکتهای بسیار کوچک نیز در قالب حوزه هایی قرار می گیرند که ممکن است مورد همکاری بانک یا سازمانهای غیر دولتی واقع شوند.

بانک از طریق شیوه های مستقیم تامین مالی همچون فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک،‌ مشارکت سهمی، تقسیم سود و دیگر ابزارهای پیشبرد تجارت به بخش خصوصی کمک می نماید.

بانک همچنین اقدام به ارائه تامین مالی کمکهای فنی به شکل وام و یا کمک بلاعوض با شرایط مشخص جهت برنامه ریزی ظرفیت سازی و انجام مطالعات امکان سنجی می نماید.

بانک حفظ محیط زیست را برای توسعه پایدار امری لازم و مهم می داند. اگرچه بانک در جایگاهی نیست که برنامه های زیست محیطی کلان را تقبل کند و یا طرحهای جدیدی را ارزیابی نماید اما اولویت را به طرحهای می دهد که مغایر با حفظ محیط زیست نباشد.

بانک به اهمیت نقش زنان در توسعه اقتصادی و اجتماعی واقف است و تاکید را بر آموزش زنان و پذیرش فعالیتهای توسعه روستایی جهت رفاه آنان می گذارد. بخش ویژه ای نیز جهت رسیدگی به وضعیت زنان و سازمانهای غیر دولتی تاسیس شده است.