- بانک توسعه اسلامی توسط نخستین کنفرانس وزرای مالیه کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در تاریخ 18 دسامبر 1973 تاسیس گردید و هدف آن ترویج توسعه اقتصادی و پیشرفت اجتماعی در کشورهای عضو و جوامع مسلمان در سرتاسر دنیا مبتنی بر اصول شریعت اسلامی می‌باشد. بانک فعالیت خود را رسماً در 20 اکتبر 1975 آغاز نمود.

 

- در راستای اهداف کلی ترویج توسعه اقتصادی و پیشرفت اجتماعی، بانک اقدام به تامین مالی پروژه‌ها و برنامه های سودده در هر دو بخش دولتی و خصوصی کشورهای عضو می نماید. بانک همچنین مبادرت به سرمایه گذاری در پروژه های زیربنایی اقتصادی و اجتماعی می نماید و به ارائه کمک های فنی به کشورهای عضو و همیاری در زمینه پیشبرد تجارت خارجی، بویژه کالاهای سرمایه ای می پردازد. علاوه بر اهداف یادشده، بانک موصوف اقدام به کمک به جوامع مسلمان در کشورهای غیرعضو و تقبل مطالبات پژوهشی مبتنی بر شریعت در زمینه اقتصاد و بانکداری اسلامی از طریق صندوقهای ویژه تاسیس شده برای این هدف می نماید. بانک توسعه اسلامی به تامین مالی پروژه های توسعه ای در کشورهای عضو از طریق یک تعداد شیوه های تامین مالی مطابق با شریعت همچون وام، اجاره به شرط تملیک، فروش اقساطی، استصناع، مشارکت سهمی، خطوط اعتباری و غیره می نماید. بعلاوه، برنامه های تامین مالی تجاری شامل عملیات تامین مالی تجاری واردات (ITFO)، برنامه تامین مالی صادرات (EFS) و پرتفوی بانکهای اسلامی (IBP)، صندوق واحد سرمایه گذاری (UIF) سبب ارتقای تجارت میان کشورهای عضو می‌گردد.

 

- در حال حاضر و بر مبنای سهام پرداخت شده، هفت کشور عربستان سعودی، کویت، لیبی، ایران، ترکیه، امارات متحده عربی و مصر از سهامداران عمده بانک محسوب می گردند.

 

- بانک، یک نهاد توسعه ای است و لذا هیچگونه موضع سیاسی یا دخالتی را در امور سیاسی کشورهای عضو اتخاذ نمی کند.

 

- بانک توسعه اسلامی یکی از ارگانهای تخصصی سازمان کنفرانس اسلامی است. ارگانهای تخصصی معمولاً دارای هیات مدیره مستقل می باشند. بانک، یک ناظر دائم در کلیه جلسات و کمیته های سازمان کنفرانس اسلامی است و همکاری نزدیکی با دیگر ارگانهای فرعی، تخصصی و وابسته دارد. همچنین بانک دارای رابطه ویژه ای با کمیته دائمی همکاری تجاری و اقتصادی (کومسک) است.

 

- بنابر اساسنامه بانک، هر کشور عضو لازم است که کانالهای ارتباطی خود را جهت تبادل موثر و بهنگام اطلاعات ایجاد نماید. نمایندگان هیات عامل در ایران (وزیر امور اقتصادی و دارایی) و نماینده علی‌البدل (رئیس کل سازمان سرمایه گذاری) جزء بالاترین سطوح کانالهای ارتباطی محسوب می گردند. بانک همچنین اقدام به ایجاد کانونهای تماس (Focal Points) در سطوح متفاوت جهت اجرای برنامه های ویژه خود همچون "برنامه همکاری فنی TCP" ،" برنامه تامین مالی صادرات EFS" و هماهنگی با نهادهای مالی توسعه ملی (NDFIs) و بانکهای اسلامی نموده است.

 

- بله، بانک دارای سه دفتر منطقه ای در رباط (مراکش)، کوالالامپور (مالزی) و آلماتی (قزاقستان) است و یک مرکز کشاورزی بیوسالین نیز در دوبی دارد.

کارکردها و وظایف اصلی دفاتر منطقه ای عبارتند از:

- دفتر ارتباطی بانک برای کشورهای عضو آن منطقه

- کمک به شناسایی و پیگیری پروژه

- بازاریابی شیوه های تامین مالی بانک و توضیح سیاستها و رویه های بانکی

- کمک به استخدام نیروی انسانی

- کمک به فعالیتهای توسعه بخش خصوصی

- کمک به آماده سازی و سازماندهی ماموریتها

- کمک به آماده سازی فهرست کوتاه مشاورین

- ارتباط با سازمانهای منطقه ای و بین المللی مستقر در منطقه خود و معرفی بانک در کنفرانسها و سمینارهای منطقه ای

 

- بانک اقدام به آگهی برای جذب نیرو در نشریه های بین المللی و یک تعداد محدود نشریه در کشورهای عضو می نماید. شخص متقاضی می تواند در پاسخ به آگهی ها درخواست خود را مستقیماً به مدیر اداره مدیریت منابع انسانی همراه با شرح کامل صلاحیت و تجارب خود ارسال نماید. بانک همچنین دارای برنامه ای برای جذب متخصصین جوان می باشد.

 

- بانک پرسنل خود را بر مبنای صلاحیت و تجربه انتخاب می کند و هیچ سیستم سهمیه ای برای استخدام نیروها وجود ندارد. در هرحال،‌ همچون دیگر بانکهای توسعه ای چند ملیتی، بانک توسعه اسلامی توجه خود را به گزینش پرسنل بر مبنای جغرافیایی تا حد امکان قرار می دهد، در حالی که به حفظ هماهنگی سازمانی ، استانداردهای کارآیی و روحیه اخلاقی پرسنل اهمیت می دهد.

 

- عربی، زبان رسمی بانک است. بعلاوه زبانهای انگلیسی و فرانسوی نیز به عنوان زبانهای کاری مورد استفاده قرار می گیرند.

 

- بانک اقدام به تامین مالی پروژه ها از منابع سرمایه ای عادی خود و از طریق وام، اجاره به شرط تملیک، فروش اقساطی،‌ کمکهای فنی، مشارکت در سهامی، تقسیم سود، استصناع و دیگر خطوط اعتباری واگذار شده به موسسات مالی توسعه ملی تامین مالی می نماید.

 

- کارمزد بانک درخصوص وام جهت پوشش هزینه های اجرایی واقعی مربوط به پروژه صورت می گیرد و با نرخ سود متفاوت است چرا که کارمزد هزینه واقعی است که از سوی بانک متحمل می گردد، در حالی که نرخ سود، پرداختی است که جهت استفاده از وجوه صورت می پذیرد.

 

- بانک اقدام به مشارکت در تامین مالی پروژه ها در کشورهای عضو با نهادهای تامین مالی توسعه‌ای بین المللی و منطقه ای و همچنین گروه هماهنگی (صندوق عرب برای توسعه اقتصادی و اجتماعی، صندوق سعودی برای توسعه، صندوق کویت برای توسعه اقتصادی عرب، صندوق اوپک برای توسعه بین المللی، صندوق ابوظبی برای توسعه و بانک عرب برای توسعه اقتصادی در آفریقا) می نماید.

 

- بانک دارای همکاری محدود با سازمانهای غیر دولتی است و احتمال گسترش همکاری با سازمانهای غیر دولتی را در حوزه هایی همچون تبادل اطلاعات،‌ توسعه بنگاههای کوچک و کمک به نظارت بر اجرای پروژه ها در دست مطالعه و بررسی دارد. حوزه فعالیتهای توسعه زنان و بنگاههای کوچک در میان حوزه هایی قرار دارد که بیشترین حوزه تاکید بانک با سازمانهای غیر دولتی است.